{"id":2745,"date":"2020-02-22T11:56:57","date_gmt":"2020-02-22T08:56:57","guid":{"rendered":"https:\/\/umutagaci.com\/?p=2745"},"modified":"2020-02-22T12:08:00","modified_gmt":"2020-02-22T09:08:00","slug":"sagligimiz-icin-uykunun-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/umutagaci.com\/2020\/02\/22\/sagligimiz-icin-uykunun-onemi\/","title":{"rendered":"SA\u011eLI\u011eIMIZ \u0130\u00c7\u0130N UYKUNUN \u00d6NEM\u0130"},"content":{"rendered":"\n
\u0130nsan hayat\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda yer alan ve her g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z uyku; basit bir bilin\u00e7sizlik veya dinlenme s\u00fcreci de\u011fil, aksine \u201cbeynimizin g\u00fcn\u00fcn verilerini organize etti\u011fi, t\u00fcm bilgileri yerli yerine oturttu\u011fu<\/strong>\u201d \u00e7ok karma\u015f\u0131k, hayati ve mucizevi bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n V\u00fccudumuzda g\u00fcnl\u00fck uyku ile uyan\u0131kl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc kontrol eden bir mekanizma vard\u0131r. “Sirkadiyen ritim<\/strong>” ad\u0131 verilen bu mekanizma, v\u00fccutta bulunan ve yakla\u015f\u0131k 24 saatlik dilime g\u00f6re ayarl\u0131 olan \u201cbiyolojik saat<\/strong>\u201d taraf\u0131ndan kontrol edilir.<\/p>\n Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nden Dr. Akhilesh Raddy, v\u00fccut saatinin bedenimizdeki her t\u00fcrl\u00fc biyolojik s\u00fcreci etkiledi\u011fini ve \u201cv\u00fccut saatine ayk\u0131r\u0131 ya\u015faman\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa verdi\u011fi zararla \u0130lgili sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7ok net oldu\u011funu<\/strong>, \u00f6zellikle meme kanseri<\/strong>\u201d \u00fczerinde etkili oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n Bilinenin aksine uyku t\u00fcm v\u00fccut sistemlerinin pasifle\u015fip dinlendi\u011fi bir b\u00f6l\u00fcm de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cuyku esnas\u0131nda v\u00fccudumuz genel olarak tamir ve yenilenme s\u00fcrecine girer<\/strong>.\u201d V\u00fccudumuzun suya, oksijene, mikro g\u0131dalara ve negatif iyonlara ihtiyac\u0131 oldu\u011fu kadar uykuya da ihtiyac\u0131 vard\u0131r ve normal \u015fartlarda her insan ortalama olarak \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7te birini uykuda ge\u00e7irir.<\/p>\n Uyku uzmanlar\u0131na g\u00f6re; dengeli bir hayat s\u00fcrebilmemiz i\u00e7in her g\u00fcn ortalama olarak 7 – 9 saatlik dinlendirici bir uykuya ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. Uyku esnas\u0131nda g\u00fcn boyunca insan zihnini me\u015fgul eden problemler, gerginlikler, aktiviteler ve fark\u0131nda olmadan \u201chaf\u0131zaya al\u0131nan t\u00fcm bilgiler \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir bilgisayar haf\u0131zas\u0131n\u0131n ay\u0131klanmas\u0131 gibi ay\u0131klan\u0131r<\/strong>.\u201d<\/p>\n Uykuda hormonlar dengelenir, sindirim sistemi ve solunum sistemi daha yava\u015f \u00e7al\u0131\u015farak k\u0131smen dinlenir. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi v\u00fccudumuzun tamirat ve yenileme i\u015fleriyle daha \u00e7ok u\u011fra\u015f\u0131r. Uyku esnas\u0131nda epifiz bezi daha aktif \u00e7al\u0131\u015farak daha fazla b\u00fcy\u00fcme hormonu salg\u0131lar. Uyku uzmanlar\u0131 kan\u0131m\u0131zdaki b\u00fcy\u00fcme hormonu seviyesinin uykuya dalar dalmaz, y\u00fckseli\u015f g\u00f6sterdi\u011fini tespit etmi\u015flerdir.<\/p>\n V\u00fccudumuzun hasarl\u0131 h\u00fccreleri tamir etmesi ve yeni h\u00fccreler \u00fcretebilmesi i\u00e7in gerekli olan her t\u00fcrl\u00fc mikro g\u0131da maddelerini temin etsek bile, normal seviyelerde h\u00fccre yenilenmelerinin olabilmesi i\u00e7in yeterince uyku uyumam\u0131z \u015fartt\u0131r.<\/p>\n K\u0131saca “uyku bozuklu\u011funu ciddiye al\u0131n.<\/strong>” \u0130nsan\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck katk\u0131y\u0131 d\u00fczenli ve kaliteli bir uyku sa\u011flar. Uzun vadede sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerinde ki negatif etkilerinin \u00e7ok fazla olaca\u011f\u0131n\u0131 bilin. Oksijeni ve negatif iyonlar\u0131 bol ormanl\u0131k veya sakin bir ortamda yeterli miktardaki her uykudan sonra dinlenmi\u015f yenilenmi\u015f olarak uyanaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 unutmay\u0131n.<\/p>\n UYKUSUZLU\u011eUN NEDEN OLDU\u011eU SA\u011eLIK SORUNLARI<\/strong><\/p>\n *Uykusuzluk genel olarak v\u00fccudun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemine zarar vererek bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n olu\u015fumu i\u00e7in zemin haz\u0131rlar. Yorgunluk, halsizlik, isteksizlik, sinirlilik uykusuzlu\u011fun en basit sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Kalp damar hastal\u0131klar\u0131ndan psikolojik sorunlara kadar pek \u00e7ok hastal\u0131k uykusuzluk halinde daha da a\u011f\u0131rla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n *Uykusuzluk beynimizin etkinli\u011fini azalt\u0131r. Normalde daha k\u0131sa s\u00fcrede,daha az efor sarf ederek ula\u015fabilece\u011fi sonu\u00e7lar\u0131 daha uzun s\u00fcrede, daha \u00e7ok efor harcayarak elde edebilir.<\/p>\n *Yetersiz uyku k\u0131sa ve uzun s\u00fcreli haf\u0131za k\u00f6relmesine neden olabilir. Yeterince uyumam\u0131\u015f san\u0131z unutursunuz ve dikkatinizi toplayamazs\u0131n\u0131z. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu 36 saat uykusuz kalan insanlarda karar alma mekanizmas\u0131n\u0131n yava\u015flad\u0131\u011f\u0131 plan yapma ve koordine olma kabiliyetinin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n *Uykusuzluk insan\u0131 s\u00fcrekli olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk ederek beyin h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Bir\u00e7ok farkl\u0131 ara\u015ft\u0131rma uykusuzlu\u011fun beyin h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ispatlam\u0131\u015ft\u0131r. Fareler \u00fczerinde yap\u0131lan g\u00fcncel bir \u00e7al\u0131\u015fmada uzun s\u00fcreli uykusuz kalan farelerin beyin h\u00fccrelerinin %25\u2019inin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n *Bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmada zihinsel rahats\u0131zl\u0131klarla uykusuzluk hastal\u0131\u011f\u0131 (insomnia) aras\u0131nda yak\u0131n bir ili\u015fki oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u201cUykulu halde ara\u00e7 kullanmak sarho\u015f ara\u00e7 kullanmaktan daha tehlikelidir.<\/strong>\u201d Bu iki durumda uykulu s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn bilinci daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyededir.<\/p>\n *Uykusuzluk kendimizi \u201ctok hissetmemizi sa\u011flayan leptin hormonu\u2019nun seviyesini azalt\u0131r ve i\u015ftah\u0131 te\u015fvik eden ghrelin hormonu<\/strong>\u201d seviyesini art\u0131r\u0131r. Bu nedenle uykusuz insanlar daha \u00e7ok ac\u0131k\u0131r. Sonu\u00e7ta kilo al\u0131m\u0131 h\u0131zlan\u0131r ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131flar.<\/p>\n *Uykusuzluk b\u00fcy\u00fcme hormonu HGH, prolaktin ve kortizol hormonlar\u0131n\u0131n dengesini bozar. \u00c7o\u011falan kortizol hormonu beyin h\u00fccrelerine zarar verir. Unutkanl\u0131k ve ba\u015f d\u00f6nmesine yol a\u00e7ar. Kortizol hormonu ayn\u0131 zamanda hem i\u015ftah\u0131 hem de depolanan ya\u011f miktar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n *Uyku esnas\u0131nda salg\u0131lanan HGS ve prolaktin hormonlar\u0131n\u0131n eksik olmas\u0131 halinde h\u00fccre tamirat\u0131 ve yenilenmesi yava\u015flar, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131flar ve v\u00fccudumuz \u00f6zellikle enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z hale gelir.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re bir gecelik uykusuzluk bile ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemine zarar verebilmektedir. Bir hafta yeterince uyumamak ise hormon dengesini bozup hastal\u0131klara davetiye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda yer alan ve her g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z uyku; basit bir bilin\u00e7sizlik veya dinlenme s\u00fcreci de\u011fil, aksine \u201cbeynimizin g\u00fcn\u00fcn verilerini organize etti\u011fi, t\u00fcm bilgileri yerli yerine oturttu\u011fu\u201d \u00e7ok karma\u015f\u0131k, hayati ve mucizevi bir s\u00fcre\u00e7tir. V\u00fccudumuzda g\u00fcnl\u00fck uyku ile uyan\u0131kl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc kontrol eden bir mekanizma vard\u0131r. “Sirkadiyen ritim” ad\u0131 verilen bu mekanizma, v\u00fccutta …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"yoast_head":"\n