{"id":3375,"date":"2023-01-10T10:23:25","date_gmt":"2023-01-10T07:23:25","guid":{"rendered":"https:\/\/umutagaci.com\/?p=3375"},"modified":"2023-01-10T10:23:53","modified_gmt":"2023-01-10T07:23:53","slug":"kalori-saymak-zararli-ve-demode-bir-uygulama-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/umutagaci.com\/2023\/01\/10\/kalori-saymak-zararli-ve-demode-bir-uygulama-mi\/","title":{"rendered":"Kalori saymak zararl\u0131 ve demode bir uygulama m\u0131?"},"content":{"rendered":"
Y\u0131l\u0131n bu zamanlar\u0131nda bir\u00e7ok ki\u015fi yeni y\u0131l kararlar\u0131 al\u0131r. Bu kararlar aras\u0131nda en pop\u00fcler olanlar\u0131ndan biri de kilo vermek ve \u015fekle girmektir.<\/b><\/span><\/p>\n<\/div>\n Bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla yediklerimize dikkat eder ve egzersize y\u00f6neliriz.<\/span><\/p>\n<\/div>\n G\u0131dalardaki enerji miktar\u0131 kalori olarak \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr ve \u00e7o\u011fumuz ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kalori miktar\u0131n\u0131 azalt\u0131rsak kilo verme hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fimizi varsayar\u0131z.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Peki bu yakla\u015f\u0131m do\u011fru mudur?<\/span><\/p>\n<\/div>\n Baz\u0131 uzmanlar, kalori sayman\u0131n demode bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu hatta tehlikeli oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n \u0130\u015fte sorgulanan i\u015flevleriyle kalorinin tarihinde k\u0131sa bir yolculuk.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Kalori bir enerji birimidir ve genellikle g\u0131dalar\u0131n besin de\u011ferini ifade eder.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Terim, Latince \u0131s\u0131 anlam\u0131na gelen ve bir y\u00fczy\u0131ldan uzun s\u00fcre kullan\u0131lan\u00a0calor<\/i>\u00a0kelimesinden t\u00fcremi\u015ftir.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Cambridge \u00dcniversitesi’nde Molek\u00fcler N\u00f6roendoktrinoloji Profes\u00f6r\u00fc Dr Giles Yeo, BBC’ye verdi\u011fi deme\u00e7te, “Nicholas Cl\u00e9ment kaloriyi deniz seviyesinde bir litre suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 1C art\u0131rmak i\u00e7in gerekli \u0131s\u0131 miktar\u0131 olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.” diyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Frans\u0131z bilim insan\u0131 Cl\u00e9ment, terimi ilk kez 19’uncu y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda \u0131s\u0131 motorlar\u0131n\u0131 anlatmakta kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<\/div>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz s\u00f6zl\u00fck tan\u0131m\u0131na g\u00f6re 1 kg suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 1C art\u0131rmak i\u00e7in gereken enerji miktar\u0131 1 kilokalori ve bu bin kalorinin toplam\u0131na e\u015fit.<\/span><\/p>\n<\/div>\n G\u0131dalar\u0131n i\u00e7eri\u011fini kalori cinsinden \u00f6l\u00e7\u00fcmlemek bilimsel a\u00e7\u0131dan bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Bloomington’daki Indiana \u00dcniversitesi’nde tarih ve uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar profes\u00f6r\u00fc Nick Cullather, “Birdenbire bir ki\u015finin diyetinin \u0131rk\u0131yla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir d\u00fcnyadan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 iklimle, sosyal s\u0131n\u0131f\u0131yla ve toplumsal cinsiyetiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir d\u00fcnyaya ge\u00e7i\u015f yapt\u0131k. Ve iki diyet aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak m\u00fcmk\u00fcn olmasa da aniden kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilir hale geldiler.”<\/span><\/p>\n<\/div>\n Bu s\u00fcre\u00e7te g\u0131da hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerimiz b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fimden ge\u00e7ti. \u0130nsanlar g\u0131day\u0131 protein, karbonhidrat, mikrobesin, ya\u011f ve di\u011fer i\u00e7eriklerin bile\u015fimi olarak g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Cullather, “V\u00fccut bir lokomotif gibi g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131 ve g\u0131dan\u0131n onun yak\u0131t\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi g\u0131daya bak\u0131\u015f\u0131 tamamen de\u011fi\u015ftirdi.” diyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n 20’inci y\u00fczy\u0131lda kaloriler, kamu politikalar\u0131n\u0131 etkilemeye bile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n<\/div>\n 1920 ve 1930’larda Japonya, donanmas\u0131ndaki denizciler i\u00e7in bir diyet standard\u0131 bile belirlemi\u015fti. Bu, onlar\u0131n Avrupal\u0131 standartlarla ay\u0131 seviyeye gelmeleri i\u00e7in bir ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Japon denizcilerin diyetlerine bu\u011fday, et, \u00f6zellikle domuz ve tavuk eklendi ve Japon halk\u0131n\u0131n tamam\u0131na da tavsiye edildi.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Japon mutfa\u011f\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc haline gelmesinde bu de\u011fi\u015fimin \u00f6nemli bir etkisi olmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Amerika Birle\u015fik Devletleri (ABD) kurakl\u0131k krizi ya\u015fayan \u00fclkelere ne kadar g\u0131da yard\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirlemek i\u00e7in kalori say\u0131m\u0131n\u0131 kulland\u0131.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’n\u0131n sonunda imzalanan Versailles Antla\u015fmas\u0131’ndan \u00e7\u0131kan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Birle\u015fmi\u015f Milletler’in temeli say\u0131labilecek\u00a0 Milletler Cemiyeti, beslenme \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve 1935’te k\u00fcresel bir standart belirledi.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Buna g\u00f6re, yeti\u015fkin bir erke\u011fin g\u00fcnde 2500; kad\u0131n\u0131n g\u00fcnde 2000 kalori almas\u0131 gerekiyordu.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Baz\u0131 uzmanlar kalori say\u0131m\u0131n\u0131n demode oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bunun nedeni, farkl\u0131 g\u0131dalar\u0131n ayn\u0131 miktarda enerji sa\u011flamas\u0131na ra\u011fmen sa\u011fl\u0131\u011fa faydalar\u0131n\u0131n ve besin de\u011ferlerinin farkl\u0131 olmas\u0131.<\/span><\/p>\n<\/div>\n \u00d6rne\u011fin bir bardak s\u00fct 184 kalori, benzer b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir bardak saf bira da 137 kalori.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Genetik\u00e7i Giles Yeo, “Asl\u0131nda kalorileri yemiyoruz; yemek yiyoruz ve v\u00fccudumuz bu kalorileri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Havu\u00e7, \u00e7\u00f6rek ya da biftek v\u00fccudunuzun g\u0131dalar\u0131n kalorilerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ne yedi\u011finize ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 derecelerde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gerekir.” diyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n G\u0131dalar\u0131n ambalajlar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kalori miktarlar\u0131 porsiyon ba\u015f\u0131na t\u00fcketim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bilgi verebilirler ancak v\u00fccudumuzun ne kadar\u0131n\u0131 absorbe edece\u011fi hakk\u0131nda fikir vermezler.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Yeo, “Yedi\u011fimiz her 100 kalori proteinin sadece 70’ini al\u0131r\u0131z. Yani protein kalorilerinin y\u00fczde 30’u proteini almaya harcan\u0131r b\u00f6ylelikle v\u00fccudumuz proteini sindirebilir.”<\/span><\/p>\n<\/div>\n “Di\u011fer yandan ya\u011f olduk\u00e7a enerji yo\u011fun bir g\u0131dad\u0131r ve \u00e7ok verimli bir yak\u0131t deposudur. T\u00fcketti\u011fimiz her 100 kalorilik ya\u011f\u0131n 98’ini al\u0131r\u0131z.” diye ekliyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Daha yal\u0131n bir deyi\u015fle, 100 kalorilik patates k\u0131zartmas\u0131 yemek, 100 kalorilik havu\u00e7 t\u00fcketmekten \u00e7ok daha fazla kalori al\u0131m\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Yeo, yedi\u011finiz g\u0131dan\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc hesaba katm\u0131yorsan\u0131z, kalori say\u0131m\u0131n\u0131n bir diyet plan\u0131 olarak anlams\u0131z oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Buna ek olarak spesifik bir g\u0131dadan ne kadar enerji alaca\u011f\u0131m\u0131z ya\u015f\u0131m\u0131z, uyku miktar\u0131m\u0131z, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zdaki bakteri miktar\u0131, yemekleri nas\u0131l \u00e7i\u011fnedi\u011fimiz gibi \u00e7ok farkl\u0131 fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Ultra i\u015flenmi\u015f g\u0131dalar \u00fcretilirken g\u0131dalar\u0131m protein ve lif k\u0131s\u0131mlar\u0131 at\u0131l\u0131r; ya\u011f, \u015feker ve tuz eklenir. Bu da g\u0131day\u0131 kalori a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin ancak besin de\u011feri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zay\u0131f hale getirir.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Kalori sayman\u0131n bizi asl\u0131nda sa\u011fl\u0131ks\u0131z se\u00e7imler yapmaya itti\u011fini savunan Yeo, “Kaloriler size bir miktar s\u00f6yler ancak besin i\u00e7eri\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 de\u011fillerdir. Besinin i\u00e7inde ne kadar ya\u011f, \u015feker, karbonhidrat, lif ya da vitamin oldu\u011funu s\u00f6ylemezler. Benim kaloriyle ilgili sorunum k\u00f6r bir ara\u00e7 olmas\u0131.” diyor<\/span><\/p>\n<\/div>\n New York’ta Cornell \u00dcniversitesi’nde Amerikan mutfa\u011f\u0131n\u0131n tarihi konusunda uzman Adrienne Rose Bitar, kalorileri tak\u0131nt\u0131 haline getiren kalori azalt\u0131m programlar\u0131n\u0131n sorun yaratabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Bitar, “Bir alkolikten farkl\u0131 olarak yemeyi b\u0131rakman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Anoreksi, bulimia, ortoreksiya gibi bir\u00e7ok yeme bozuklu\u011fu zarars\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen kalori sayma programlar\u0131yla ba\u015flar.” diyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Hatta baz\u0131 programlar\u0131n insanlara tehlikeli derecede d\u00fc\u015f\u00fck kalorili diyetlerle hayatta kalmalar\u0131n\u0131 tavsiye etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n G\u0131da end\u00fcstrisi d\u0131\u015f\u0131nda enerji, kalori de\u011fil jul birimiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Bu nedenle baz\u0131 g\u0131da \u015firketleri g\u0131dalar\u0131n enerji de\u011ferini kalori de\u011fil kilojul cinsinden vermeye ba\u015flad\u0131. \u0130ngiliz Beslenme Vakf\u0131’ndan Bridget Benelam gibi baz\u0131 uzmanlar, kalorileri tamamen g\u00f6rmezden gelmemek konusunda bizi uyar\u0131yor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Benalam t\u00fcm kusurlar\u0131na ra\u011fmen kalorinin i\u015flevsel bir de\u011feri oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n “Bug\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu obezite. Bu nedenle insanlar\u0131n neden a\u015f\u0131r\u0131 kilolu ve obez oldu\u011funu anlamak \u00f6nemli.” diyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Kalori saymak kilo vermek isteyen baz\u0131 insanlar\u0131n diyetlerini planlamak konusunda yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Benelam, “\u0130nsanlar\u0131n ne t\u00fcketti\u011fini ve bu kalorilerin nereden geldi\u011fini anlamak \u00f6nemli. \u00d6rne\u011fin, insanlar\u0131n \u00e7ok fazla doymu\u015f ya\u011f al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in doymu\u015f ya\u011fdan ne kadar kalori ald\u0131klar\u0131na bak\u0131yoruz. Yani asl\u0131nda bilimsel a\u00e7\u0131dan kalorilere bakmak \u00f6nemli.” diyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Birle\u015fik Krall\u0131k’ta Ulusal Sa\u011fl\u0131k Servisi (NHS), insanlar\u0131n t\u00fckettikleri enerjiyle g\u0131dalardan ald\u0131klar\u0131 enerjiyi dengelemesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve ara s\u0131ra fazla ka\u00e7\u0131rmak konusunda endile\u015felenmemeleri tavsiyesinde bulunuyor. NHS, “”Sadece sonraki g\u00fcnlerde daha az enerji al\u0131n. ” diyor.<\/span><\/p>\n<\/div>\n Bu makale BBC D\u00fcnya Servisi’nin Food Chain ve Forum adl\u0131 iki program\u0131ndan yararlan\u0131larak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/i><\/span><\/p>\n BBC T\u00fcrk\u00e7e<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Y\u0131l\u0131n bu zamanlar\u0131nda bir\u00e7ok ki\u015fi yeni y\u0131l kararlar\u0131 al\u0131r. Bu kararlar aras\u0131nda en pop\u00fcler olanlar\u0131ndan biri de kilo vermek ve \u015fekle girmektir. Bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla yediklerimize dikkat eder ve egzersize y\u00f6neliriz. G\u0131dalardaki enerji miktar\u0131 kalori olarak \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr ve \u00e7o\u011fumuz ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kalori miktar\u0131n\u0131 azalt\u0131rsak kilo verme hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fimizi varsayar\u0131z. Peki bu yakla\u015f\u0131m do\u011fru mudur? Baz\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3376,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0},"categories":[1,80],"tags":[],"yoast_head":"\nKalori nedir, nas\u0131l ke\u015ffedilmi\u015ftir?<\/span><\/h2>\n<\/div>\n
G\u0131dalardaki kalori miktar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi neleri de\u011fi\u015ftirdi?<\/span><\/h2>\n<\/div>\n
Neden baz\u0131 uzmanlar kalori sayman\u0131n demode oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor?<\/span><\/h2>\n<\/div>\n
Kalori saymak tehlikeli midir?<\/span><\/h2>\n<\/div>\n
Kalori sayman\u0131n alternatifi nedir?<\/span><\/h2>\n<\/div>\n